Prawo ojca, matki i dziadków, czyli ochrona prawna kontaktów z wnukami

Redakcja IUVENIS - 23.01.2018
10

Prawo ojca, matki i dziadków, czyli ochrona prawna kontaktów z wnukami

Relacja wnuczka z babcią lub dziadkiem jest czymś zupełnie innym, niż relacja dziecka z rodzicami. Warto więc zastanowić się nie tylko nad tym, jak powinna ona wyglądać w zdrowym wydaniu, ale również nad tym,  jak ją zabezpieczyć.


Na antenie radia TOK FM odbyła się dyskusja prowadzącej program „Magazyn Weekendowy” Karoliny Głowackiej z Elżbietą Pomaską, ekspertką fundacji „Porozumienie bez barier”. Pani Elżbieta działa w ramach programu „Oswajanie starości” oraz jest współzałożycielką Komitetu Ochrony Praw Dziecka. W trakcie audycji skupiła się przede wszystkim na tym, że polskie prawo nie zabezpiecza praw dziadków w kontaktach z wnukami.

Rozwód rodziców, a co z dziadkami?

A czasem niestety takie zabezpieczenie się przydaje. Jedną z takich sytuacji jest rozwód rodziców – w sądzie ustalana jest opieka oraz zabezpieczenie kontaktów rodziców z dzieckiem. Jednak w przepisach prawa pomijana jest rola dziadków. Jak mówiła Pani Elżbieta:

Dopóki to jest prawidłowa rodzina, są normalne kontakty, odwiedziny, kontynuowane są pewne tradycje, to wszystko jest fajnie. W momencie, gdy zdarza się jakaś sytuacja konfliktowa w tej rodzinie lub, co nie daj Boże, rozwód i sąd orzeka o tym, z kim ma być dziecko i jak mają wyglądać kontakty z tą stroną, która opuszcza dom . Kończy się to tak, że sąd określa, jakie będą kontakty dziecka z matką i ojcem, orzeczenie nie uwzględnia w ogóle roli dziadków w życiu dziecka.

Taka sytuacja nie wpływa dobrze na wnuka, jeśli dotychczas miał częste i dobre kontakty z babcią lub dziadkiem. Nagłe zerwanie więzi może prowadzić do problemów emocjonalnych, które odbiją się na obecnym życiu dziecka, ale i na jego przyszłości. Jak przyznaje Pani Elżbieta, choć nie ma w tym momencie przepisów mówiących o zabezpieczeniu kontaktów z wnukami, to są już w polskim sądownictwie precedensowe sprawy, w których dziadkowie chcieli takie kontakty zabezpieczyć. Ekspertka zwraca jednak uwagę, że prawo powinno zostać sprecyzowane również w tym kontekście.

Babcia, dziadek, rodzice – wychowanie

W trakcie rozmowy na antenie została również poruszona rola seniora w życiu młodego człowieka. Często starsi ludzie traktowani są jak opiekunki do dzieci, które nie powinny mieć zbytniego wkładu w jego wychowanie. A jednak, spędzając z dziadkami nawet kilkanaście godzin dziennie, wnuk uczy się pewnych zachowań, a także czerpie wzorce od seniorów. Warto też zwrócić uwagę na fakt, że dla osoby starszej wnuk jest kimś zupełnie innym niż własne dzieci. Kontakt z kolejnym pokoleniem pomaga też seniorom czuć się ważnymi, a także pozwala nadal uczestniczyć aktywnie w życiu rodzinnym. Pani Elżbieta Pomaska zwróciła uwagę, że:

Wnuki dla babci czy dziadka to ostatnia szansa na kontakt, w którym seniorzy są doceniani i nie są oceniani. (…) Więc wydaje mi się, reasumując, że straszliwie chcemy tę ostatnią chwilę – bo ten czas, kiedy jesteśmy dziadkami, przecież na ogół nie trwa długo – chcemy maksymalnie wykorzystać tak,  jak nie wykorzystaliśmy bycia ojcem czy matką, bo to wszystko, co nas teraz u wnuków wzrusza i bawi, u własnych dzieci nas irytowało i budziło naszą czasami nawet agresję: to jest po prostu inna miłość. (…)Miłość do wnuka jest jakimś wielkim darem i wielką szansą na to, żeby tak naprawdę czuć się jeszcze potrzebnym. Ten kontakt z dzieckiem jest, wydaje mi się, jednym z najlepszych sposobów na to, żeby osoby starsze zachowały pełną sprawność, nie fizyczną, bo nie o taką chodzi. Starsze osoby zazwyczaj pragną częstego kontaktu z wnukami dlatego, że jest to ostatnia szansa na takie bezpośrednie, bliskie, intymne spotkanie z czymś, co już jest dawno, dawno poza nimi. Wtedy są naprawdę potrzebni.

Ekspertka zwróciła też uwagę na fakt, że właśnie z tego powodu często osoby, które nie były dobrymi rodzicami, stają się świetnymi dziadkami. Jako przykład podała własną sytuację, w której jej mama nie mogła pojąć zmiany, jaka zaszła w jej własnym ojcu w kontakcie z wnuczką, czyli Panią Elżbietą. Dziadek ekspertki był dla własnych dzieci tyranem, zaś dla wnuczki stał się ciepłym i wyrozumiałym człowiekiem, który czerpał ogromną radość z przebywania z nią. Okazywał jej też nadludzką cierpliwość, której nie doświadczyły jego dzieci.

Rzecznik Praw Osób Starszych

Niestety, pomimo tego, że w rodzinie powinniśmy najłatwiej dochodzić do porozumienia, to jednak nie zawsze się tak zdarza. Rozwody, kłótnie, czy pretensjonalne traktowanie osoby starszej może mieć negatywny wpływ na relację dziadków z wnuczkami. To już jest kwestia komunikacji międzypokoleniowej. Seniorzy, aby w pełni cieszyć się kontaktami z wnukami, muszą również porozumiewać się z własnymi dziećmi. Czasem wydaje się to niemożliwe. Właśnie dlatego w trakcie audycji został wspomniany pomysł utworzenia stanowiska Rzecznika Praw Osób Starszych. Zajmowałby się zapewne nie tylko ochroną kontaktów dziadków z wnukami, ale również ochroną osób starszych. Być może kiedyś podobna funkcja zostanie utworzona, biorąc pod uwagę zmiany demograficzne i starzenie się społeczeństwa. Póki co seniorzy muszą sami dbać o relacje rodzinne, które pozwolą im się cieszyć ze spotkań z wnukami.

Comments

comments

10
Komentarze
Sonda

Czy należysz do lokalnego Klubu Seniora??

Loading ... Loading ...