Wolontariusze- społecznicy z pasji

Redakcja IUVENIS - 01.08.2017
59

Wolontariusze- społecznicy z pasji

Anna Kubiak

Specjalista ds. wolontariatu i współpracy Centrum Inicjatyw Senioralnych
Centrum Inicjatyw Senioralnych w Poznaniu to jedna z pierwszych tego typu jednostek w Polsce. Głównym zadaniem CIS jest wychodzenie naprzeciw zarówno osobom w wieku 60+, by czerpać z ich działań inspirację, korzystać z wiedzy i doświadczenia, jak i seniorom, chcąc dopomóc tej grupie społecznej w podniesieniu jakości życia i zaktywizować w taki sposób, by twórczo i z satysfakcją uczestniczyła w życiu miasta.

Kim jest polski wolontariusz 50 plus, czym się charakteryzuje?

Wolontariusz 50+ to bardzo często osoba nadal aktywna zawodowo, ciekawa świata i nowych doświadczeń. Pomimo wielu obowiązków związanych z pracą zawodową, domem, rodziną znajduje czas, aby angażować się w działania wolontariackie, które dają jej zadowolenie i spełnienie.  Dojrzały wolontariusz posiada inne zasoby niż młodsi wolontariusze. Wolontariusz 50+ korzysta ze swojego doświadczenia życiowego i zawodowego, dzięki temu powierzone zadania wykonuje z dużym zaangażowaniem i oddaniem. Osoby po 50 r.ż. mogą szukać innej oferty wolontariackiej niż osoby po 60 czy 65 r.ż., które są już na emeryturze i potencjalnie dysponują czasem wolnym w większym zakresie. Warto wspomnieć, że wolontariat wśród osób 50+ i starszych nie jest najpopularniejszą formą aktywności i spędzania czasu. Może to wynikać m.in. z tego, że osoby 50+ nie mają świadomości, że mogłyby być wolontariuszem i działać na rzecz innych np. angażując się w działania stałe czy akcyjne.

Poprzez działania Centrum Inicjatyw Senioralnych chcemy zachęcać zarówno dojrzałych mieszkańców miasta do podejmowania wolontariatu, ale także organizacje czy instytucje do tworzenia oferty wolontariackiej.


Czy istnieją statystyki, z których jasno wynika, ilu 50
+ latków w Polsce zajmuje się czynnie wolontariatem? Czy na przestrzeni lat ta liczba wzrosła czy wręcz przeciwnie?

Niestety nie ma zbyt wielu badań, statystyk dotyczących wolontariatu 50+. W 2010 r. badania dotyczące zaangażowania społecznego Polaków przeprowadziło Stowarzyszenie Klon/Jawor. W grupie osób 55+ zaangażowanie w wolontariat deklarowało 10% Polaków. Dla porównania w krajach skandynawskich (najwięcej w Szwecji), aż 56% osób po 55 r.ż deklarowało podejmowanie działalności społecznej (sondaż Eurobarometru z 2011). Natomiast w 2014 r (według analizy Stowarzyszenia Klon/Jawor) tylko 18 % wszystkich Polaków działało nieodpłatnie na rzecz organizacji pozarządowych. Trudno szacować, czy liczba dojrzałych wolontariuszy rośnie, zmniejsza się, czy utrzymuje się na podobnym poziomie. Odbiorcami działań CentrumIS są przede wszystkim osoby po 60, 70 roku życia i starsi*.

W Poznaniu także brakuje precyzyjnych danych dotyczących liczby dojrzałych wolontariuszy. Wyzwania dotyczące rozwoju wolontariatu 50+ w Poznaniu są tym większe, że według badań zleconych przez Centrum Inicjatyw Senioralnych w 2011 roku, wykonanych na próbie 500 poznaniaków powyżej 50. roku życia, niespełna 7% ankietowanych wyraziło zainteresowanie i gotowość do podejmowania działań o charakterze wolontaryjnym. Poprzez działania CentrumIS chcemy promować idę wolontariatu i tym samym przyczyniać się do wzrostu zaangażowania najstarszych mieszkańców miasta w działania wolontariackie.

Jakie czynniki wpływają na brak zainteresowania taką formą aktywności?

Jest wiele czynników, które mogą wpływać na brak zainteresowania wolontariatem. Myślę, że brakuje kampanii społecznych promujących dojrzały wolontariat i ideę wolontariatu wśród starszych osób. Warto promować wolontariat zarówno wśród osób 50+, ale także osób młodszych oraz podejmowanie działań wspólnie w ramach wolontariatu międzypokoleniowego. Kolejnym czynnikiem, który może utrudniać podjęcie decyzji o zaangażowaniu w działania non profit są kwestie formalne. Czasami boimy się podpisywać zobowiązania w formie umowy. Z jednej strony jest to niezbędna formalność, z drugiej gwarantuje wolontariuszowi i organizacji bezpieczeństwo w razie nieszczęśliwego wypadku oraz reguluje kwestie dotyczące zadań, praw wolontariusza itp. Wolontariusze 50+ mogą obawiać się również, że pomimo swojej deklaracji dotyczącej czasu, zadań nie będą w stanie wywiązać się z umowy np. z powodów osobistych, rodzinnych, zawodowych. Wolontariat to świadoma decyzja i przyjęcie odpowiedzialności, a niewypełnienie zobowiązania może powodować u wolontariusza dyskomfort. Podczas rozmów z dojrzałymi mieszkańcami miasta czasami słyszymy, ze wolontariat kojarzy się z młodością i młodymi osobami. Z doświadczeń CentrumIS wynika, że również oferta związana z wolontariatem osób dojrzałych może być niewystarczająca. Brakuje ciekawych i różnorodnych propozycji. Wolontariat nie musi oznaczać długoterminowej współpracy, wręcz przeciwnie wolontariuszem można być akcyjnie. Może taka forma wolontariatu dla osób aktywnych zawodowo byłaby odpowiedniejsza. Być może jest też tak, że osoby dojrzałe z racji tego, iż przez całe życie zajmowały się domem, rodziną, pracą zawodową nie czują potrzeby bycia wolontariuszem wręcz przeciwnie na emeryturze korzystają z wolnego czasu i realizują swoje pasje, marzenia.

Często wolontariat kojarzy się osobom dojrzałym z pracą za darmo lub czynem społecznym. Myślę, że osoby, które nigdy nie były wolontariuszami nie wiedzą jak wiele mogą otrzymać dla siebie. Ważny jest także wzrost świadomości organizacji pozarządowych, które powinny zabiegać o wolontariuszy, wspierać, szkolić oraz inwestować w rozwój wolontariuszy. Wolontariusze powinni czuć się ważni w organizacji i docenieni za to co robią i jak działają. Wolontariusze nie są pracownikami organizacji, ale działają jako społecznicy z pasji niesienia pomocy.

Co nam daje wolontariat, jakie korzyści poza niesieniem pomocy innym, są odczuwalne?

Bycie wolontariuszem oprócz niesienia pomocy innym daje wiele korzyści. Wolontariusz poprzez swoje zaangażowanie i działania czuje, że jest potrzebny (innym osobom, podopiecznym, organizacji społecznej itp.). Wolontariusz spotyka się z innymi osobami, dla których działania społeczne mają dużą wartość. Nawiązane relacje, mogą zaowocować trwałymi znajomościami koleżeńskimi czy przyjacielskimi. Wolontariusz ma szansę zagospodarować swój wolny czas, realizować swoje pasje i zainteresowania, nauczyć się nowych umiejętności poprzez realizację ciekawych zadań. Myślę, że bycie wolontariuszem daje poczucie dumy, spełnienia, satysfakcji, że to co robię jest ważne i potrzebne drugiej osobie. Bycie wolontariuszem to także sprawdzenie siebie w nowych sytuacjach i poznanie siebie w nowej roli. Myślę, że osób, które miały okazje pracować jako wolontariusze nie trzeba przekonywać o tym, że jest to wspaniałe zajęcie. Mam nadzieję, że organizacje będą widziały większy potencjał w dojrzałym wolontariuszu i będą tworzyły coraz ciekawsze zadania, tak aby każdy mógł znaleźć coś dla siebie.

Jak samorządy radzą sobie z aktywizowaniem 50 latków i zachęcaniem ich do wolontariatu?

Samorządy podejmują działania na rzecz rozwoju wolontariatu i wspierania organizacji pozarządowych. Miasto Poznań wspiera organizacje pozarządowe, które działają na rzecz promocji i rozwoju wolontariatu np. poprzez udostępnienie lokalu Poznańskiego Centrum Wspierania Organizacji Pozarządowych i Wolontariatu, przekazywanie środków finansowych na działania centrum wolontariatu, w którym odbywają się warsztaty, spotkania zarówno dla wolontariuszy jak i organizacji pozarządowych. Miasto wspiera rozwój wolontariatu poprzez finansowanie działań miejskich jednostek organizacyjnych takich jak Centrum Inicjatyw Senioralnych. Więcej na temat wolontariatu osób dojrzałych można przeczytać na naszej stronie http://centrumis.pl/wolontariat-informacyjny3.html

Miasto Poznań realizuje także konkurs Poznański Wolontariusz Roku, który ma na celu promocję wolontariatu oraz nagradzanie i wyróżnianie wolontariuszy, organizacji pozarządowych. Jedną z pięciu kategorii jest kategoria 50+, w której doceniane są działania osób dojrzałych.

Czy polskie media mobilizują czy raczej zniechęcają do tej formy aktywności (osoby po 50)?

Niestety w mediach brakuje kampanii społecznych promujących wolontariat wśród osób dojrzałych i starszych. Pojawiają się doniesienia o lokalnych działaniach społecznych natomiast na szeroką skalę nie promuje się idei wolontariatu.

Czy ma może Pani jakieś rady dla ludzi starszych, jak zacząć swoją przygodę z wolontariatem?

Warto pamiętać, że wolontariuszem można być w każdym wieku. Jeśli mamy czas, chęci, lubimy być z innymi osobami, chcemy nawiązać nowe relacje, pomaganie innym sprawia nam przyjemność to wolontariat jest dla nas. Warto na początku zastanowić się w jakie działania chcielibyśmy się zaangażować oraz ile czasu przeznaczyć na działalność społeczną.

Wolontariat daje wiele możliwości np. możemy odwiedzać samotnych seniorów w domu, pomagać w nauce młodzieży, współorganizować wydarzenia społeczne itp.  Najważniejsza jest chęć do działania to tzw. pierwszy krok do bycia wolontariuszem. Dojrzali wolontariusze nie powinni obawiać się, że nie poradzą sobie w nowej roli. Myślę, że ogromne doświadczenie życiowe pomoże dojrzałym wolontariuszom. Warto pamiętać, ze każdy z nas ma wiele kompetencji np. umiejętność obsługi komputera, pisania tekstów, gry na instrumentach, umiejętność empatycznego słuchania, rozmowy. Są to talenty, które posiadamy i którymi możemy podzielić się z innymi osobami, które tego bardzo potrzebują.

* Zaangażowanie społeczne Polaków w roku 2010: Wolontariat, filantropia, 1%. Raport z badań, Stowarzyszenie Klon/Jawor, Warszawa 2011.

http://ec.europa.eu/commfrontoffice/publicopinion/archives/ebs/ebs_378_fact_pl_en.pdf

Zaangażowanie społeczne Polek i Polaków – raport z badania 2014

Diagnoza potrzeb i oczekiwań mieszkańców Poznania powyżej 50. roku życia, Ośrodek Badań Społecznych „INDEKS” na zlecenie Centrum Inicjatyw Senioralnych, Poznań, październik 2011.

 

Więcej informacji znajdziecie na stronie: centrumis.pl

Comments

comments

59
Komentarze
Sonda

Czy należysz do lokalnego Klubu Seniora??

Loading ... Loading ...